Stagereis m/s Prinses Margriet

Als studenten aan de Hogere Zeevaartschool  “de Ruiter” in  Vlissingen, werden we in de gelegenheid gesteld een stage-reis te maken met het Koopvaardij-opleidingsschip “Prinses Margriet”. Dit relaas speelt zich af in Oktober 1976.

Met een aantal mede-leerlingen van onze R/O-opleiding (Radio-Officier) reizen we in uniform af naar Amsterdam, waar we zullen inschepen aan boord van dit ‘beruchte’ schip.

Berucht, want van andere leerlingen die al eerder met de ‘Prinses Margriet’ gevaren hebben, komen we te weten dat dit schip een echte slingerbak is, waar iedereen zeeziek op wordt. We denken dat het allemaal wel zal meevallen, en dat het ‘ indianen-verhalen’ zijn om ons bang en onzeker te maken.

Eenmaal aan boord zien we op diverse strategische punten op het schip kotszakken hangen, niet echt een bemoedigend signaal. Zelf vrees ik weinig of geen last te krijgen van zeeziekte, want ik heb op zeil- en vissersschepen al ruime zee ervaring opgedaan.

prinses margrietEenmaal aangekomen, worden we door de vaste bemanning ‘aangemonsterd’, en worden we ingedeeld in een ‘wacht’ . Gedurende de reis  zullen we diverse taken moeten uitvoeren, van het helpen in de kombuis, het schoonmaken van de verblijven,  wachtlopen op de brug, en specifiek voor ons, Radio-Officieren het wacht lopen in de radiohut, wat voor ons het meest interessante deel van de stage zal zijn. Ook zullen we instructie krijgen m.b.t. veiligheid, zoals brandrol, sloepenrol, man-over-board manoeuvre en zelfs hoe we (zouden) moeten stappen.

Onder de brug van de ‘Prinses Margriet’ ligt een tweede brug, waar ook navigatie apparatuur staat voor instructie. Het schip is mooi afgewerkt, met hardhouten deuren en panelen, en koper beslag, maar als contrast, op de vloer in het bemannings-verblijf ligt linoleum, waar we later het nut van zullen ondervinden.

We kijken al met spanning voorruit naar de instructie die we zullen krijgen, om te werken met radar, radio-richtingzoeker, echolood e.d. en naar de werkzaamheden in de radiohut, zoals het opnemen van weerberichten, persberichten, berichten aan de Scheepvaart e.d, en een aantal van onze groep zal zelfs (morse) berichten mogen versturen met Scheveningen radio PCH.

We zijn laat in de middag ingescheept, en nadat iedereen ingedeeld is en een hut is toegewezen, wordt er voor en achter gemaakt, en gaan we via het Noordzee-kanaal richting IJmuiden.

Eenmaal door de sluizen heen begint het schip al wat meer te bewegen, zelfs voordat we de golfbrekers voorbij zijn. We hebben in de radiohut het weerbericht al opgenomen en naar de brug gebracht en aan de stuurman van de wacht overhandigd.

Dogger, Humber, Thames, German Bight Northwesterly winds force 7,

Forties, Viking,  Fisher Northwesterly 8 .

Dat betekent dat er flink wat deining zal staan, en dat is al goed te merken, het schip begint te stampen en te slingeren, de koers ligt vrijwel gelijk aan hoe de deining inkomt, maar op de ondiepe Noordzee maakt dat niet veel uit.

Het is komisch als we in het vooronder (waar onze hutten liggen) naar het toilet gaan, het lijkt of je met een lift 5 a 6 verdiepingen omhoog gaat, om met één klap weer naar beneden gesmeten te worden. Het is moeilijk om  staand je behoefte te doen, en dan spreek ik nog alleen maar over de vertical beweging…

Het slingeren, is exact zoals beschreven door onze voorgangers;  ziekmakend !

prmargrietAangezien het schip geen lading heeft, behalve de ballast dan, zijn er door de werf anti-slingertanks geïnstalleerd , welke tanks een vertragend, en onnatuurlijk effect geven  aan de slingerbeweging.

Op het moment dat je denkt dat het schip terug komt uit de slingerbeweging, geven de tanks nog een extra zetje … Het ziekmakend effect blijft niet uit, en voordat de loods van boord is, zijn  er diverse mede-studenten groen en geel, en staan aan de zeerailing of in de toiletten te kotsen. Nu weet ik waarom in de meeste ruimtes van het schip linoleum ligt, dat is gemakkelijker  en sneller schoon te maken…

Een oud vissermans gezegde zegt;
Aan loef loden en gissen
aan lij loggen en vissen
Ter wille van de hygiëne wordt `loggen en vissen’ vaak veranderd in `kotsen en pissen’.

Ik voel dat de stamp- en slingerbeweging wel wat effect heeft op mijn lichaam, maar ik ben niet misselijk of draaierig, en ik kan mijn taken gewoon uitvoeren.

Gelukkig hoeven wij als aspirant RO´s ´s-nachts geen wacht te lopen, dus dat is de eerste meevaller. We bereiden ons voor om te gaan slapen, gelukkig staat mijn kooi langsscheeps. Voor de zekerheid stuw ik een zwemvest onder  één kant van het matras, zodat ik niet uit mijn kooi kan slingeren.

06:00 uur, opstaan, ik heb goed kunnen slapen. Het stampen en slingeren is toegenomen in amplitude, maar afgenomen in frequentie. De golven zijn regelmatiger, omdat we in dieper water zijn aangekomen. Het douchen is een hele klus, je hebt minimaal één hand nodig om je vast te houden, en met de andere kun je je insmeren met shampoo of zeep. Bij het tandenpoetsen komen er weer diverse gasten in de problemen, en komen de spontane braakneigingen weer boven.  Het scheren slaan de meesten gewoon over, dat is onder de huidige omstandigheden te gevaarlijk.

De stank in de toilet- en douche-ruimte  is niet te beschrijven, maar gelukkig kom ik er ongeschonden uit.

Ontbijt, mijn eetlust is niet echt geweldig, maar ik wilt toch wel wat eten. In de messroom schuif ik aan tafel met mijn makkers. Van de ongeveer 80 leerlingen aan boord, zitten er maar een stuk of 20 aan tafel, de rest is of op wacht, of ziek, zwak en misselijk.

Eddie de steward brengt het ontbijt aan de tafels, koffie, thee, geroosterd brood, en….. gebakken eieren met spek !!!! van de twintig aanwezigen, blijven er minder dan tien over, de rest snelt zich naar buiten.

De rest van de reis verloopt voor mij volledig naar wens, ik leer veel en leg een goede basis voor wat ik de volgende 7,5 jaar in mijn carrière ga doen, werken als Radio Officier (Sparks).

Zodra we weer voet aan wal zetten in Amsterdam, blijkt het slinger-effect nog steeds invloed te hebben op onze manier van lopen, we lopen al slingerend naar het Centraal Station om met de trein en een voldaan gevoel terug te keren naar Vlissingen.

©03 Mei 2009

Dirk Johannes Bal

Maceió – Brazil

Responses

  1. Leuke story. Kan ik als ervaringsdeskundige” volledig onderschrijven.
    Ik heb ook als asp radio officier in 1973 en 1974 trips met de PM gemaakt. Ik was kwekeling van de HZS te Amsterdam. (1971-1974)
    Wist je dat de PM is omgebouwd tot een bijzonder luxe jacht?
    Google maar eens onder Sherakhan.
    Ik heb samen met 2 zeevaartschoolkameraden de volledig verbouwing meegemaakt en heb daar een uitgebreid fotoverslag van gemaakt.
    De Sherakhan is in de vaart gekomen onder Nl vlag en is van een Nederlandse eigenaar, en heeft een Nederlandse bemanning.
    De maidentrip was in 2006. Ikzelf ben meegeweest met de proefvaart. Wat een avontuur!. Ben benieuwd naar je reactie.

    Met vriendelijke groet,

    Rieks Molenaar
    Apeldoorn

    • Hallo Rieks,
      Leuk dat je bij de verbouwing geweest bent, Kun je me ook vertellen wat er als navigatie- en communicatie-apparatuur op gekomen is ?
      Is de radiohut gehandhaafd ? Heb je nog souvenirs meegenomen ? (callsign plaquette v/d PM ?)
      De PM is toch net zo iets als je eerste verkering, een ervaring die je nooit vergeet.
      Heb je foto’s van de ombouw ook ergens op het web staan ?

      73’s Dick

  2. hallo,

    Leuk deze verhalen en reacties van jullie te lezen betreft de PM.
    Mijn opa H.Stapelveld was kapitein op de PM van 1966 t/m 1987.
    Helaas is hij vorig jaar Oktober overleden,tot aan zijn dood hebben wij
    alle verhalen vol overtuigen van hem aangehoord🙂
    Ook hij was in 2005 nog aanwezig bij de omtovering van prinses margriet naar sherakan.Het is leuk om dit soort verhalen terug te lezen en wat de ervaringen zijn geweest van anderen,daar ik ook een hoop verhalen gehoord heb.
    Helaas lijkt het schip niet meer op hoe het was geweest.

    Groetjes Jordy Stapelveld

    • Jordy,

      Bedankt voor je reactie !
      Kapitein Stapelveld, die heb ik meegemaakt op de twee stagereizen die ik op de PM gemaakt hebt.
      Spijtig te horen dat hij overleden is.
      Gelukkig dat we het internet hebben en deze verhalen over de Prinses Margriet en bemanning kunnen vertellen.

      m.v.groeten,
      Dick Bal

  3. In het jaar 1968 en 1969 heb ik een reis mogen maken als leerling van de Rotterdamse BS cursus op de Prinses Margriet. Mijn verhalen zijn eenduidig met wat er alreeds te lezen is. Op Picasaweb heb ik zwart/wit fotos nog staan van die tijd.

    Leo den Hartog, Porto Alegre, Brasil

  4. Hi Leo, Ik wist niet dat jij ook op de Pr. Margriet gevaren had. Groeten vanuit een warm São Paulo
    Dick Bal

  5. Leuk al die herinneringen aan de ‘Prinses Margriet’. Ik heb als Stuurman-instructeur er op gevaren van eind 1967 tot begin 1970. Prachtige reizen gemaakt met veel studenten van de HZS-en. Kapitein was H. Stapelveld; 1e Stuurman J. Besancon; 2e Stuurman A.J.M. Fleuren en enkele 3e, aflos 2e Stuurlieden-instructeurs.

  6. Ik heb twee keer een reis mogen maken met de PM, in 1Na,1980 en 2Na, 1981. Bij ons ging de reis naar Plymouth en Falmouth, Engeland. De verhalen over de zeeziekte is precies wat er bij ons gebeurt. De meur benedendeks was niet te harden. Het weekend aan wal was 1 groot feest.

  7. Mooi al die verhalen, ben weer helemaal in de mood. Ik heb in 1971 op de Pr.M/PGVO gevaren als asp R/O. De callsign zit nog in mijn hoofd !! Daarna 15 jaar gevaren bij DvdH.
    Ik ga nog even verder met verhalen lezen… Groetjes van Franz

    • Franz, bedankt voor je reactie!
      73’s
      Dick Bal

  8. Heel leuk om te horen hoe anderen die slingerde klomp hebben ervaren. Ik heb ergens in 1968 en 1969 een reis mogen meemaken. Beide keren naar Dublin (bovenom Schotland en de Hebriden) met mijn mede-studenten aan de Hogere Zeevaart School (natuurlijk die van Rotterdam). Wij gingen met windkracht 8 de sluizen van Ijmuiden uit en daar ik vooruit moest maken, heb ik meteen leren vliegen. Wat ging dat kreng snel omhoog en vooral weer omlaag!

    P.S.: Ik zoek nog steeds mijn mede-studenten van de BS-opleiding, die in 1970 zijn afgestudeerd.

    Hans van der Peijl

  9. Hoi Dick, bijna jaargenoot van me. Hoe gaat het met jou?
    Dat is toeval dat ik op jouw site terecht kom.

    1976-1980 was mijn tijd op De Ruyter (eerste vooropleiding, dan RO – afgebroken – en uiteindelijk BM opleiding tot gediplomeerd SWTK).
    Als ik je een foto stuur, of van mijn diploma, dan zul je me zeker herkennen.
    Bij toeval kom ik op jouw prachtige website terecht.
    Hopelijk onderhoud je die nog.

    Afgelopen weekeinde ben ik met Wim van Vliet, trouwe vriend uit huis 30 en ook RO afgestudeerd, naar het Maritiem Museum Amsterdam geweest. En wat kom je tegen: een replica van de Prinses Margriet in de vitrine. Over dit schip gesproken, ik heb 3 foto’s, waarvan 2 in de RO-hut, die ik je graag wil sturen. En ik heb de replica in Amsterdam ook nog gefotografeerd.

    Mijn werkplek is Rotterdam en ik heb aldaar ook de tot jacht verbouwde PM in levende lijve mogen aanschouwen. Dus dat kreng uit 1965/1966 vaart nog steeds rond (IMO 6618823 onder de naam SHERAKHAN).
    De verhalen van jouw en reagerende gasten kloppen. Het enige wat ik eraan kan toevoegen is: “na het verlaten van de radiohut om te gaan kotsen moet je over het achterdek naar lijzijde lopen en niet naar loefzijde.” Mijn radiohutgenoot was daar toen snel achtergekomen en ik genoot ervan dat iemand zijn eigen uniform onderkotste.
    Ik vraag mij overigens af of de gasten op de SHERAKHAN ook kotszakjes bij de hand hebben?

    Ik hoor graag van je, zodat ik je de foto’s kan toezenden.
    Ik laat mijn gegevens achter.

    Peter (Peer) Feenstra Kuiper
    Prinsenbeek
    Nederland


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: